Sağlıklı Yaşam

Şerbetçi Otu Nedir? Faydaları Nelerdir? Nasıl Kullanılır?

Şerbetçiotu doğal yaşam alanı Avrupa, Batı Asya ve Kuzey Amerika olan, solgun yeşil renkli koni şeklinde meyveleri olan dayanıklı ve kıvrımlı asmalı bir bitkidir. Biraya kattığı tat ve aroma nedeniyle bira üreticileri ve bira içenler tarafından iyi bilinir. Şerbetçi otu aslında biraya doğal koruyucu özelliği nedeniyle eklenirdi. Ancak sonraki zamanlarda biraya kattığı keskin ama hoş tat nedeniyle daha da değer kazandı.

Romalılar şerbetçiotunun taze filizlerini kuşkonmaz gibi yerlerdi, bu alışkanlık 20. yüzyıla kadar Britanya adalarında devam etti. Romalı hekim Büyük Plinius şerbetçi otunu söğüt kurdu anlamına gelen Lupus salictarius olarak adlandırmıştır. Bunun nedeni bu bitkinin, kurdun koyunu boğması gibi, diğer bitkilerin etrafına dolanması ve onları boğmasıydı.

Bitkinin tür adı olan lupulus, Latincede “küçük kurt” anlamına gelir. Şerbetçi Otları Avrupa’da ve Kuzey Amerika’daki yerliler tarafından tıbbi amaçlarla kullanıldı. Günümüzde bitkisel tıpta en önemli değeri yatıştırıcı ve doğal bir sakinleştirici olmasıdır.

Şerbetçiotu yüzyıllar boyunca birçok tıbbi amaçla kullanıldı. Birçok Amerikan yerli kabilesi bu bitkiyi acıları dindirmek ve uykusuzluğu yenmek için şerbetçi otu yağı kullandı. Delaware’li yerliler dişlerindeki ve kulaklarındaki ağrılar için ısıtılmış şerbetçiotu yaprakları koydukları küçük çantalar taşırlardı. Ayrıca Çerokiler, Mohikanlar ve Fox kabilesinin yaptığı gibi uykuyu hızlandırmak için şerbetçiotu çayı içerlerdi. Avrupa’da şerbetçiotu romatizma ağrılarını dindirmek; ateşi düşürmek ve kalp rahatsızlıklarını, ishali ve histeriyi tedavi etmek için kullanılırdı.

İngiliz Kralı 3. George’un anksiyete ve ruhsal hastalıklara neden olan porfiri adındaki rahatsızlığına iyi gelmesi için şerbetçi otu ile doldurulmuş bir yastıkta yattığı söylenir.

Modern bitkisel tıpta şerbetçiotu yatıştırıcı ve sakinleştirici özelliğiyle değer bulur. Yastığın altına küçük bir torba içinde kurutulmuş şerbetçi otu konulduğunda uykusuzlukla mücadele edilebilir.

Şerbetçi otu çayı sinirsel gerginliği hafifletmede işe yarar. Şerbetciotunun keskin tadının sindirimi güçlendirdiği ve canlandırdığı düşünülür ve hassas bağırsak sendromuyla ilişkili sindirim bölgesindeki kas spazmlarını hafifletebilir.

GENEL ADBİLİMSEL ADFAMİLYADOĞAL YETİŞME ALANIKULLANIM KISIMLARI
ŞerbetçiotuHumulus lupulusCannabaceaeKuzey YarımküreDişi Çiçekler

Şerbetçi otunun meyve veren strobil adı verilen gövdesi biraya kattığı keskin tatla bilinir. Küçük çaplı bir cins olan Humulus türü bitkilerin 3 türü vardır, bu türlerin tümünün doğal yaşama alanı Kuzey Yarım Küredir.

Humulus lupulus’un yanı sıra bir Asya türü olan ve Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde süs bitkisi olarak yetiştirilmiş ve yerelleşmiş Humulus japonicus vardır. Üçüncü bir tür olan Humulus yunnanensis de yakın zamanda Çin’in merkezinde keşfedilmiştir.

Basit şerbetçiotu tırmanıcı, çok yıllık otsu bir asma bitkidir. Yapraklar saplı, karşılıklı ve kalp şeklindedir ve 3-7 arasında değişen lobları vardır (genelde 3 büyük lobu vardır). Oval biçiminde ve yuvarlak biçimindeki yaprakların eni ve boyu 5 cm ile 10 cm arasında değişir. Dişi ve erkek çiçekler aynı bitkinin farklı dallarında yetişir. Dişi çiçekler, meyve veren başlar olarak olgunlaştığında bira üretiminde ve bitkisel tıpta kullanılmak üzere hasat edilir.

Şerbetçi Otu Nerede Yetişir

Humulus Lupulus ve çeşitleri ılıman Kuzey Yarım kürede bulunur. Avrupa’dan Amerika’ya giden göçmenler ekip biçmek için şerbetçiotu da getirdiler ve bu bitki Amerika’nın kuzeydoğusunda ve Kanada’ya yakın yerlerde, yol kenarlarında, boş arazilerde ve nemli çalılıklarda yerelleşti. Bu bitki, alkollü içeceklerde tat verici olarak kullanmak için de hasat edilir.

Aslında Avrupalılar geldiğinde şerbetçiotunun Amerika’da kendilerinden önce de var olduğunu görmüşlerdi. Yabani şerbetçi otu Batı’daki çayırlarda; Arizona’nın güneyinde ve Saskatchewan’ın kuzeyinde; Ortabatı’nın ormanlarında ve nemli çalılıklarında; Kuzeydoğu’nun nehir kenarlarında ve çalılıklarında yetişiyordu.

Şerbetçiotu dayanıklı, çok yıllık, tohumlarla ya da daha sıklıkla kök sürgünleriyle çoğalan bir bitkidir. Şerbetçiotu güçlü bir büyüme için zengin, iyi kurulanmış ve humuslu toprağı sever. Cins adı olan Humulus, Latince’de “toprak” anlamına gelen humus kelimesinden gelir ve sırıklarla des teklenmezse bitkinin yere yayılacağını ifade eder.

Şerbetçiotu, dişi çiçeklerin daha rahat hasat edilmesi için genellikle şeritlerle ve çitlerle ya da başka malzemelerle desteklenir.

Şerbetçiotu Kuzey Avrupa’da ve ABD’de geniş ölçüde yetişir. Geniş ölçekli ticari üretim için yapılan ekimler Pasifik Kuzeybatısında ve Britanya Kolumbiyası’nda yapılır.

Şerbetçi Otu Kullanım Alanları

Tedavi Amaçlı Kullanımı

  • Sindirim
  • Asabiyet
  • Uykusuzluk
  • Menopoz

Şerbetçiotu, başta yukarıda sayılan rahatsızlıklar olmak üzere farklı tedaviler için kullanılır. Ancak şerbetçi otu faydaları bunlarla da sınırlı değildir. Her ne kadar adını en çok bira malzemesi olarak duyurmuş olsa da şerbetçiotu tüm dünyada iştahı ve sindirimi güçlendirmek, diş ve sinir ağrılarını hafifletmek ve uykusuzluğu yenmek için kullanılmıştır. Abraham Lincoln’ün rahatlamak ve güzel uyku için şerbetçiotu yastığı kullandığı söylenir.

Günümüzde Almanya’daki sağlık otoriteleri, şerbetçiotu kullanımının “uykusuzluğa ya da anksiyeteye ve uyku bozukluklarına bağlı rahatsızlıklara” iyi geldiğini onaylamaktadır. Şerbetçiotunun anksiyete ve uyku üzerine etkilerini değerlendiren bilimsel araştırmaların birçoğu şerbetçiotunun kediotu ve diğer sakinleştirici bitkilerle harmanlanmasının etkisine işaret eder.

Kontrol edilmiş üç çalışma bu karışımın plasebodan daha etkili olduğunu ve benzodiazepinlerle (uyku sorununun ilaçla tedavisi) benzer bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Çalışmaların hiçbirisinde bitkiyi almayı bırakanların tekrardan uykusuzluğa yakalandığına dair bir belirti görülmemiştir.

Şerbetçi otu faydaları arasında menopoz belirtilerinin hafifletilmesi de vardır. Araştırmacılar, şerbetçiotunun içerisindeki bileşenlerden en az birinin önemli bir hormonal aktivitesi olduğunu tespit etmiştir. Menopoz dönemindeki kadınlarla yapılan 6 haftalık bir çalışmada, standardize edilmiş şerbetçi otu ekstresi ani ateş, gece terlemesi ve uykusuzluk gibi menopoz döneminde yaşanan sorunların sıklığını azalttığı görülmüştür.

Başka bir çalışmada hyaluronik asit, E vitamini ve şerbetçi otu ekstresi içeren bir jel lokal olarak uygulandığında postmeno pozal dönemde vajinal kuruluğu arttırdığı görülmüştür. Şerbetçiotu alışılagelmiş hormon terapilerine ilgi çekici bir alternatif olarak görüle bilir, ama uzun dönemli etkilerin anlaşılması için daha fazla araştırma yapılmalıdır.

Şerbetçi Otu Kullanım Şekli

Şerbetçiotu; çay, kapsül veya tentür formlarında kullanılmaktadır.

ÇAY: 1 çay kaşığı şerbetçi otunu strobili (dişi çiçek ler) 1 bardak sıcak suya koyun ve 5-7 dakika kadar bekletin. Lezzet vermek için bal katın. Yatmadan 30 dakika kadar önce için.

KAPSÜLLER: Günde 1-3 defa arası 500 mg, sıklıkla kediotu köküyle birlikte alınır.

TENTÜR: 2 ml tentür, günde 1-3 defa arası.

Bitkilerin kök, gövde, çiçek, yaprak veya dallarının, bitkisel alkol, sirke veya su ile karıştırılmasından elde edilen ürüne tentür adı verilir.

UYARI

Şerbetçi Otunun hormonal aktivite üzerindeki canlandırıcı potansiyeline bağlı olarak, meme kanseri olan ya da bu riski taşıyan kadınlar şerbetçiotundan uzak durmalıdır. Hamilelikteki etkisi tam olarak bilinmemektedir. Şerbetçiotunun sakinleştirici etkisi olabilir, bu yüzden de ağır makinelerle çalışanlar şerbetçiotu çalışma zamanlarını etkileyecek biçimde almamalıdır.

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Bu sitedeki hiçbir içerik, profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Bu içerik bitkiler ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan bitkileri doğadan toplamayınız. Sadece Sağlık Bakanlığı onaylı bitkisel ürünleri önerilen dozda kullanınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.