Sağlıklı Yaşam

Öksürük Otu Nedir? Öksürük Otu Faydaları

Öksürük otu üst kısımdakiler yeşil, alttakilerse tüylü gridir, kalp şeklinde yaprakları olan faydalı bitkiler arasında yer alır. Öksürük otu yapraklarının çapı bataklık ortamındaki ideal koşullarda 90 santimetreye kadar ulaşabilir.

Bilimsel adlar çoğu kez bir bitkinin görünüşüne dair esaslı bir fikir verir ve bilimsel adı Petasites hybridus olan öksürük otu da bu kurala uyar. Kelimenin kökeni Yunanca’da geniş kenarlı şapka anlamına gelen petasos sözcüğüdür. Öksürük otu yetiştiği bazı bölgelerde hala doğal şemsiye ve güneşlik olarak kullanılmaktadır.

Öksürük otu yaprakları, geçmişte yaz mevsiminde yayıktan alınan tereyağı sarmak için kullanılmaktaydı. bitkinin en yaygın İngilizce adı olan “butterbur” kelimesi de bu kullanım şeklinden gelmektedir. Butterbur kelimesi Türkçe’de “tereyağı kabuğu” veya “tereyağı kozalağı” gibi anlamlara gelmektedir.

GENEL ADBİLİMSEL ADFAMILYADOĞAL YETISME ALANIKULLANIM KISIMLARI
Öksürük otuPetasites hybridusAsteraceaeAvrupa, AsyaYapraklar, Köksaplar

Öksürük otu yüzyıllar boyunca başka isimlerle de bilindi. En fazla hakkını verdiği adlardan biri de şüphesiz “öksürük otu“ydu. Bu şekilde adlandırılmasının sebebi bin yıl boyunca öksürük tedavisi ve solunumla ilgili başka birçok rahatsızlığı iyileştirmek için kullanılmasıydı.

Öksürük otu en az 2000 yıldır tibbi amaçlarla kullanılmaktadır. Eski Yunanlılar bu bitkiyi astım tedavisinde kullanırlardı. Ortaçağ Avrupası’nda, öksürük otunun köklerinden ya da yapraklarından yapılan çaylar öksürüğe, ses kısıklığına, bronş enfeksiyonlarına ve idrar yolu rahatsızlıklarına iyi gelirdi ve bağırsak kurtlarını atmakta işe yarardı. Öksürük otu, ateş düşürmek ve bağırsak rahatsızlıkları yatıştırmak için de kullanılırdı.

1600’lü yıllarda, taze öksürük otu yaprakları lapa haline getirilerek vücuttaki şişmiş bölgelere, ağrıyan eklemlere, kramp giren kaslara, kaşıntılara, yaralara ve diğer vücut tahrişlerine uygulanırdı. İnsanlar öksürükten kurtulmak için kurutulmuş öksürük otu yaprağının ya da kökünün dumanını içme yoluna bile gidiyorlardı.

Modern bitkisel tıpta tedavi için öksürük otunun kullanıldığı rahatsızlıkların sayısı dikkate değer derecede fazladır. İyileştirici uygulama olarak kullanıldığı başlıca alanlardan biri, migren ağrılarının tedavisidir.

Öksürük otu ekstresi migren ağrılarının süresinin ve şiddetinin yanı sıra ağrıların sıklığını azaltmada da yardımcı olabilir. Ayrıca migren ağrılarının ortaya çıkmasını başından itibaren engelleyebilir.

Bitki tedavisi uygulayıcıları, öksürük otunu, uyuşukluk ve antihistamin (alerji ve kaşıntıyı önleyen ilaçlar) almaktan kaynaklanan diğer yan etkiler haricindeki mevsimsel alerjilerin belirtilerinin tedavisi için de önermektedirler. Geçmişte olduğu gibi bugün de öksürük otu, eklem ağrılarından kurtulmak, öksürüğü ve bronşiti hafifletmek ve ince bağırsak rahatsızlıklarını yatıştırmak için kullanılmaktadır. Öksürük otunun devasa yaprakları ve tırmanan köksapları migren ağrılarını azaltmak için gereken ekstrenin kaynağıdır.

Öksürük Otu Nerede Bulunur?

Kalın köksaplı çok yıllık bir bitki olan öksürük otunun 20’den daha az türü vardır ve doğal olarak yetiştiği başlıca yerler kuzey yarım kürenin, Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika dahil olmak üzere, soğuk bölgeleridir.

Birçok öksürük otu türü, kalın ve geniş yaprakları için sulak topraklarda oluşturulan büyük tarlalarda bahçecilik faaliyeti olarak yetiştirilmektedir. 90 santimetreye kadar ulaşan dev yapraklar çiçeklerden sonra ortaya çıkarlar.

Öksürük otları genellikle sulak alanlarda, akan ve ırmak kenarlarında yetişir ve büyük koloniler oluştururlar. Büyük yapraklar, bu kolonilerin yabani doğada kolaylıkla fark edilmesini sağlar. 18. yüzyılda yaşayan İsveçli botanik bilimci Carolus Linnaeus, tavukların ve diğer küçük çiftlik hayvanlarının yağmur yağdığında öksürük otunun büyük yapraklarının altına girerek korunduklarını gözlemlemiştir.

Kuzey Avrupa’da dişi bitkiler ender görülür, baskın olan erkek bitkilerde yüzyıllardır bilinmektedir. Öksürük otu Birleşik Devletler’in kuzeydoğusundaki işlenen topraklardan kaçmış ve ayrıca Illinois ve Washington’da yayılmıştır.

Öksürük Otu Kullanım Alanları

Tedavi Amaçlı Kullanımı 

  • Migren ağrıları
  • Mevsimsel Alerjiler

Oksürük otu, Dünya’da milyonlarca kişiyi etkileyen, kadınlarda erkeklere göre 3 kat daha fazla görülen bir rahatsızlık olan migreni engelleyecek bir tedavi biçimi olarak küresel olçüde kullanılmaktadır.

Standart migren tedavileri hassas sinir yollarını dinginleştirerek, iltihapları azaltarak, kafatasındaki kan damarlarının spazmları ve gelecekteki nöbetlerini engelleyerek belirtileri kontrol etmeye çalışmaktadır.

Malesef, birçok geleneksel tedavi yönteminin yan etkileri vardır ve migren hastaları arasında yapılan bir araştırmaya göre hastaların yalnızca % 1’i mevcut tedavi yöntemlerinden gerçek anlamda tatmin olmaktadır.

Bu nedenle, yapılan çalışmalarda öksürük otunun migren ağrılarının süresini, sıklığını ve acısını %50 oranında azaltacağının ortaya konulması iyi bir haberdir. Migren rahatsızlığı çeken kişilerle yapılmış ve iyi kontrol edilen bir klinik deneyine göre günde 150 mg öksürük otu kökü ekstresi alan hastalar plasebo alan hastaların yarısı kadar ağrı yaşamışlardır.

Öksürük otu çocuklarda ve gençlerde de etkilidir.

108 çocuk (0-12 yaş arası) arasında yapılan bir çalışmaya göre, her gün belli bir miktar (50-150 mg arası) öksürük otu alan kişilerin %77’si daha az migren ağrısı yaşamış, % 10’u ise önemli ölçüde daha iyi hissetmiştir. Bu iki çalışma da öksürük otu ekstresinin vücut tarafından iyi tolare edildiğini rapor etmiştir.

Bilim insanları öksürük otunun migreni nasıl engellediğini tam olarak anlayamamışlardır ama bu nedenin, öksürük otunun iltihabı, kan damarlarının, özellikle de beyindekilerin, kasılmasını azaltması olduğuna inanmaktadırlar.

Öksürük otu mevsimsel alerjilerin tedavisi için de yaygın olarak, özellikle Avrupa’da kullanılmaktadır. Kökteki bileşenler iltihabı azaltmaktadır. Çocuklarda ve yetişkinlerde yapılan ve iyi kontrol edilen çalışmalar, öksürük otu ekstresinin eczacılık ilacı olan antihistaminlerle aynı derecede ve hatta daha iyi sonuç verdiğini, aynı zamanda daha az yan etkisi olduğunu göstermiştir.

Öksürük Otu Kullanım Şekli

Öksürük otunun yaygın olarak kullanıldığı Avrupa’da düzenleyici kurullar, üreticilerden içeriğinde pirolizidin alkaloidler barındırmayan ekstre üretmelerini garanti etmelerini istemektedir. Ayrıca, ana aktif bileşenlerin sabit bir miktarı da istenir. Bu nedenle kullanıcılar, ürünün minimum 7.5 mg petasin ve isopetasin içerdiğinden emin olmalıdırlar.

EKSTRE: Klinik deneylere göre migreni engellemek için gereken doz, çocuklar ve yetişkinler için 30 gün boyunca günde 150 mg öksürük otu ekstresidir ve sonra da günde 100 mg olacak şekilde devam edilmelidir. Mevsimsel alerjiler için gereken doz yetişkinlerde iki günde bir 50-75 mg’dir. 10-12 yaş arasındaki çocuklarda ise iki günde bir 25 mg’dir.

UYARI

Öksürük otu, insan yaşamı için toksik bir etki yaratabilen pirolizidin alkaloidleri içerir. Yalnızca üzerinde “PA içermez” yazan ürünleri kullanın.

İçeriğinde PA (pirilozin alkaloidler) bulunmayan öksürük otu ekstresinin doğrudan kullanılması güvenli görünmektedir. Hamilelik ve emzirme dönemlerinde kullanılması sakıncalıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.