Sağlıklı Yaşam

Obezite Nedir? Kime Obez Denir?

Obezite gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunlarından biri olarak kabul edilen bir hastalıktır. Obezite genel olarak vücuttaki yağ miktarının yağsız ağırlığa oranının aşırı artması olarak tanımlanır.

Vücut ağırlığı, boya göre kabul edilen seviyenin üzerine çıkar.

Obezitenin teşhis edilmesinde boy ve kilo değeri üzerinden yapılan Vücut Kitle İndeksi hesaplaması kullanılır

Vücut Kitle İndeksi Nedir

Vücut kitle indeksi, kilogram olarak ağırlığın, metre cinsinden boy uzunluğunun karesine bölünmesiyle elde edilen bir orandır.

Dünya Sağlık Örgütü’nün obezite sınıflandırmasına göre vücut kitle indeksi (beden kitle indeksi) 25’in üzeri fazla ise kilolu, 30’un üzerinde olan kişi obez, 40’ın üzeri olan kişi ise morbid obez olarak kabul edilir. Vücut kitle indeksi 18, 5-24.99 arası değerler ise “normal” sayılır.

Yağ dokusu tüm sistemi etkileyecek şekilde hormonal ve kimyasal maddeler salgılar. Bazı salgılar iştahın açılmasına, doyma sınırının üste çekilmesine ve obezitenin ilerlemesine sebep olur.

Obezite Nedenleri

Obezitenin oluşmasına neden olan birçok faktör vardır. Ancak temel olarak hatalı beslenme alışkanlıkları, hareketsiz yaşam ve bilinçsiz diyet uygulamaları obezitenin başlıca nedenleridir.

Obezitenin başlıca nedenlerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

  • Aşırı gıda tüketimi
  • Hatalı beslenme alışkanlıkları
  • Yetersiz fiziksel aktivite
  • Hatalı diyet uygulama
  • Sigara ve alkol kullanımı

Obezite hastalığına neden olan yan etkenler de çok fazla sayıdadır;

  • Yaş
  • Cinsiyet
  • Sosyo – kültürel etmenler
  • Gelir durumu
  • Hormonal ve metabolik etmenler
  • Genetik etmenler
  • Psikolojik problemler
  • Kullanılan bazı ilaçlar (antideprasanlar vb.)
  • Doğum sayısı ve doğumlar arası süre

Ancak bu etkenler, beslenme hataları ve aşırı gıda tüketimi olmadığı sürece obezite oluşumuna düşük oranda neden olurlar. Daha doğru ifade ile yan etkenler, ana etkenlere neden olarak obezite oluşumuna neden olurlar.

Örneğin düşük gelir durumu ve psikolojik problemler birleştiğinde çoğunlukla sağlıksız ve aşırı gıda tüketimini tetikler. Bunun sonucunda obezite riski yükselir.

Yetişkin erkeklerde vücut ağırlığının %15-18’i, kadınlarda ise %20-25’ini yağ dokusu oluşturmaktadır. Bu oranın erkeklerde %25, kadınlarda ise %30’un üstüne çıkması obeziteyi oluşturmaktadır.

Obezite Nasıl Önlenir?

Günlük alınan enerji miktarı, harcanan enerjiden fazla olması durumunda, harcanamayan enerji vucut tarafından daha sonra kullanılmak üzere yağ olarak depolanır.

Günümüz yaşam döngüsünde depolanan enerjiyi daha sonra kullanmak zorunda kalmadan besin tüketebildiğimizden depolanan yağlar çok zor yakılmakta ve obezite oluşumuna neden olmaktadır.

Obeziteyi önlemenin en kolay yolu, harcadığımız enerjiyi karşılayacak kadar yemek ve hareketli bir yaşam sürmektir.

Obezitenin gelişmesinde dikkat edilmesi gereken faktörlerden biri de yaşamın ilk yıllarındaki beslenme şeklidir. Uzun süre anne sütü ile beslenen bebeklerin, hazır gıda ve mama ile beslenen bebeklere göre ilerleyen yaşlarda obeziteye yakalanma oranı daha düşüktür.

Obezite Tedavisi

Vücut ağırlığının önemli bir bölümünü atmak ve tekrar dengeli beslenme alışkanlığı edinebilmek için obezite tedavileri uygulanmalıdır. Obezite tedavisi, sadece kilo vermek değil aynı zamanda obeziteye ilişkin riskleri azaltmak, bireye yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandırmak ve yaşam kalitesini yükseltmeyi amaçlar.

Obezite tedavisinde kullanılan yöntemler 5 grup altında toplanmaktadır. Bu yöntemler;

Diyet

Vücut ağırlığının, boya göre olması gereken (BKİ= 18.5 – 24.9 kg/m2) düzeye indirilmesi hedeflenmelidir. Tıbbi beslenme (diyet) tedavisinin bireye özgü olduğu unutulmamalıdır.

Egzersiz

Fiziksel aktivitenin yağ dokusu ve karın bölgesindeki yağlanmayı azalttığı ve diyet yapıldığında görülebilen kas kütle kayıplarını önlediği bilinmektedir.

Obezite tedavisinde egzersiz tedavisi ile, kişilerin kilo alması engellenebilmekte ve zayıflama sağlanmaktadır.

Yetişkinlerin her gün ortalama 30 dakika orta şiddette egzersiz yapması önerilmektedir. Obez kişilerde her gün fiziksel olarak aktif olmak amaçlanmaktadır.

Davranış Değişikliği

Obezite tedavisinde ve önlenmesindeki en önemli adımlardan birisi davranış değişiklikleridir. Obeziteye neden olan etkenleri davranış değişiklikleri ile hayatımızdan çıkarmak mümkündür.

Farmakolojik Tedavi

Obezite tedavisinde kullanılacak ilaçlar hafif ve orta derecede kilo fazlalığı olan bireyler için uygun değildir. Kullanılan ilaçların, sağlık yönünden güvenilirliği ispatlanmış olması, obeziteye neden olan etkenlere uygun bir etki göstermesi, kısa ve uzun dönemde önemli yan etkisinin olmaması ve bağımlılık yapmaması ve bu tür ilaçların mutlaka hekim tavsiyesi ve kontrolünde kullanılması gerekliliği büyük önem taşımaktadır. 

Obezite tedavisinin başarılı olması için hastanın ilaç tedavisinin yanı sıra tıbbi beslenme tedavisi ve egzersiz tedavisini sürdürmeyi kabul etmesi ve düzenli olarak kontrollere gelmesi gerekmektedir.

Cerrahi Tedavi

Obezite tedavisinde cerrahi yöntemler temelde iki şekilde kullanılır. Besinlerle alınan enerjinin azaltılmasına yönelik ve vücudun çeşitli bölgelerinden yağ almak şeklinde yöntemelr vardır.

Alınan enerjiyi azaltmak amacıyla bypass, gastroplasti, gastrik bantlama, gastrik balon vb. yöntemleri kullanılır.

Kaynak
Sağlık Bakanlığı
Etiketler
Daha Fazla Göster

İlginizi Çekebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı